Blog Mantelzorgmakelaar Petra

“Mantelzorg wordt in beleid benoemd als belangrijk, maar blijft grotendeels impliciet. Er komen geen nieuwe rechten, geen landelijke norm voor respijtzorg en geen structurele bescherming tegen overbelasting. Mantelzorg wordt gewaardeerd, maar vooral verondersteld.”
— Petra Schooleman, mantelzorgmakelaar

Wat we nu weten

Het persoonsgebonden budget (pgb) blijft bestaan. Dat is belangrijk. Het blijft een volwaardige manier om zorg te organiseren binnen de Wmo, Wlz en Zvw. Voor veel mensen is het pgb geen luxe, maar noodzaak.

Wel verandert er iets fundamenteels voor mensen die zorg inkopen via een arbeidsovereenkomst.

De zogenoemde 3-dagenregeling verdwijnt. Dat betekent dat alle pgb-zorgverleners met een arbeidsovereenkomst voortaan dezelfde arbeidsrechten krijgen, ongeacht hoeveel dagen zij werken. Dat is goed nieuws voor zorgverleners: meer bescherming, betere verzekeringen en meer duidelijkheid.

De keerzijde is dat daar werkgeverslasten bij horen. Denk aan premies en verzekeringen. Die kosten worden betaald uit het pgb-budget. In de praktijk betekent dit dat hetzelfde budget sneller op kan zijn en dat soms minder zorg inzetbaar is dan voorheen.

De salarisadministratie en afdrachten blijven verlopen via de SVB. Dat verandert niet. Het systeem blijft, maar de impact op het budget verandert wel.

Tarieven worden geïndexeerd, onder andere binnen de Wlz. Dat geeft iets meer ruimte, maar deze verhoging compenseert de extra werkgeverskosten niet altijd volledig.

Wat óók vaststaa: er is geen grote stelselwijziging. Wmo, Wlz en Zvw blijven bestaan. Er wordt niet in één keer alles omgegooid.

In het kort

✔️ PGB blijft bestaan
Het persoonsgebonden budget wordt niet afgeschaft en blijft een volwaardige keuze binnen Wmo, Wlz en Zvw.

✔️ Gelijke arbeidsrechten voor pgb-zorgverleners
De 3-dagenregeling verdwijnt. Alle pgb-zorgverleners met een arbeidsovereenkomst krijgen gelijke werknemersrechten.

✔️ Werkgeverslasten uit het pgb-budget
Premies en verzekeringen komen voor rekening van de budgethouder en gaan ten koste van het beschikbare zorgbudget.

✔️ Salarisadministratie via de SVB
De SVB blijft verantwoordelijk voor loonbetaling en afdrachten bij arbeidsovereenkomsten.

Plannen & veel open eindjes (nog niet uitgewerkt)

Naast wat we nu weten, zijn er ook onderdelen die nog niet zijn uitgewerkt.

Er wordt gesproken over compensatie voor de extra werkgeverslasten, maar dit is (nog) niet structureel vastgelegd. Of en hoe die compensatie komt, kan straks verschillen per gemeente of zorgkantoor.

Binnen de Wmo krijgen gemeenten opnieuw veel ruimte om te kijken naar:

• wat iemand zelf kan
• wat het netwerk kan doen
• wat als algemeen gebruikelijk wordt gezien

Hoe streng dat wordt toegepast, verschilt per gemeente. En juist daar ontstaat in de praktijk vaak spanning.

Mantelzorg wordt in beleid benoemd als belangrijk, maar blijft grotendeels impliciet. Er komen geen nieuwe rechten, geen landelijke norm voor respijtzorg en geen structurele bescherming tegen overbelasting. Mantelzorg wordt gewaardeerd, maar vooral verondersteld.

Veel onderdelen die nu in de formatie worden besproken, zijn op dit moment intentie en nog geen uitgewerkte wetgeving

⚠️ Compensatie voor extra werkgeverslasten
– niet structureel vastgelegd
– uitvoering verschilt per zorgkantoor of gemeente

⚠️ Lokale invulling Wmo
Gemeenten krijgen ruimte om strenger te toetsen op:

• eigen kracht
• netwerk
• algemeen gebruikelijke voorzieningen

⚠️ Mantelzorg blijft beleidsmatig vaag
– geen nieuwe rechten
– geen landelijke norm voor respijtzorg
– geen structurele bescherming tegen overbelasting

⚠️ Uitwerking coalitieakkoord
Veel onderdelen zijn intentie, geen wetgeving.
De echte impact volgt pas via:

• uitvoeringsregels
• gemeentelijk beleid
• zorgkantoorkeuzes

Wat staat nog op de politieke agenda?

De formatie is nog gaande. Dat betekent dat een aantal onderwerpen wel nadrukkelijk wordt besproken, maar nog niet is vastgelegd. Voor mantelzorgers en pgb-houders zijn dit belangrijke aandachtspunten om in de gaten te houden.

Eigen bijdragen en zorgkosten

Er wordt gesproken over de betaalbaarheid van zorg en mogelijke aanpassingen in eigen bijdragen. Eventuele veranderingen raken direct mensen die zorg thuis organiseren, met of zonder pgb.

Toegang tot de Wmo en indicatiecriteria

Er blijft veel aandacht voor de manier waarop gemeenten Wmo-voorzieningen toekennen. Begrippen als eigen kracht, het sociale netwerk en algemeen gebruikelijke voorzieningen spelen daarin een grote rol.
Hoe streng deze criteria worden toegepast, verschilt per gemeente en dat verschil kan in de praktijk groot zijn.

Respijtzorg en dagbesteding

Respijtzorg en dagbesteding worden gezien als belangrijk om mantelzorg vol te houden, maar er is nog geen landelijke norm of structurele financiering vastgelegd. Het onderwerp staat wel op de politieke agenda.

Mantelzorg en inkomensondersteuning

Er wordt gesproken over mogelijke vormen van inkomensondersteuning of compensatie voor mantelzorgers. Vooralsnog gaat het om verkenningen en ideeën, niet om vast beleid.

Arbeidsvormen in de zorg

Naast loondienst is er discussie over de positie van zzp’ers, bemiddelingsconstructies en andere arbeidsvormen in de zorg. Dat raakt ook pgb-houders, omdat keuzes in arbeidsrecht invloed hebben op hoe zorg georganiseerd kan worden.

Administratieve lasten en digitalisering

Er is brede wens om administratieve lasten te verminderen en processen te vereenvoudigen, onder andere via digitalisering. Wat dit concreet gaat betekenen voor pgb-aanvragen en verantwoording is nog niet duidelijk.

Tot slot

Dit zijn onderwerpen die nog in beweging zijn. Ze zijn relevant, maar nog geen besluit. De uiteindelijke impact wordt pas duidelijk na een definitief coalitieakkoord en verdere uitwerking in wet- en regelgeving.

Juist daarom is het belangrijk om ontwikkelingen te volgen en vooruit te kijken, voordat keuzes onomkeerbaar worden.